१. कारण बुझ्नुस्
- प्राय: बच्चा किन जिद्दी हुन्छ भनेर बुझ्न जरुरी छ — उसलाई सुन्ने बानी बसाल्नुस्।
- कहिलेकाहीँ उसलाई ध्यानाकर्षण चाहिएको, डर लागेको वा उसले आफूलाई असुरक्षित महशुस गरिरहेको हुन सक्छ।
२. धैर्यपूर्वक कुरा गरिदिनुस्
- आदेश दिने भन्दा पनि सकारात्मक कुराकानी गर्नुहोस्।
- उसलाई “तिमीले किन यस्तो गर्यौ?” भन्दा “हामी यो अरू राम्रो तरिकाले कसरी गर्ने?” भनेर बुझाउनुस्।
३. विकल्प दिनुस्
- जिद्दी बच्चालाई विकल्प दिनुहोस् — जस्तै, “तिमी राति ८ बजे नुहाउँछौ कि ८:३० बजे?”
- यसले उसले आफ्नो निर्णय गर्ने महसुस गराउँछ।
४. पुरस्कार र प्रशंसा
- साना राम्रो व्यवहारलाई तुरुन्त प्रशंसा गर्नुहोस्।
- कहिलेकाहीँ उसलाई रुचि लाग्ने कुराले पुरस्कार दिन सकिन्छ।
५. व्यवहार आफैं देखाउनुहोस्
- आफूले देखाएको व्यवहार नै बच्चाले सिक्छ।
- यदि तपाईं आफैं धेरै चिच्याउनुहुन्छ वा जिद्दी गर्नुहुन्छ भने बच्चाले पनि त्यसलाई पछ्याउँछ।
६. थप समय दिनुस्
- उसलाई आफ्ना काम आफैं गर्न प्रोत्साहित गर्नुहोस्, हतार नगर्नुस्।
- बच्चा धेरै दबाबमा हुँदा पनि जिद्दीपन देखाउँछ।
७. हद नाघ्दा कडा नियम
- सधैं प्यारो मात्रै नबनिनुस्, कुनै कुरामा सीमा तोक्नुपर्छ।
- नियम उल्लङ्घन गर्दा सजिलो तरिकाले “नयाँ कुरा” सिकाउनुहोस् — जस्तो कि केही समय खेल्न नपाउनु, मनपर्ने ग्याजेट नपाउनु आदि।
मुख्य कुरा
- सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय प्यार, धैर्य र निरन्तरता हो। बच्चाको जिद्दी स्वभाव एकैदिनमा हट्दैन। विस्तारै सुधार हुन्छ।